Site-archief

600 meter gedicht

Henriette Faas

.

Op de een of andere manier komen de lange gedichten in de openbare ruimte deze week regelmatig langs. Schreef ik deze week al over het tunnelgedicht in Vlaardingen, in Antwerpen en het fietspadgedicht in Lissabon, vandaag voeg ik hier het wandelpadgedicht in Maassluis eraan toe.

In 2009 werd ik gevraagd om de regie te voeren over een literaire kunstopdracht van de gemeente Maassluis naar aanleiding van de bouw van de nieuwe wijk Het balkon aan de nieuwe Waterweg. Ik heb toen een aantal schrijvers en dichters gevraagd om verhalen en gedichten te schrijven geïnspireerd door de plek waar deze nieuwe wijk moest gaan verrijzen. De schrijvers waren deels geboren in Maassluis en deels niet geboren in Maassluis maar wel woonachtig en actief in Maassluis. De dichters Henriette Faas en de (te vroeg overleden) Bosnische dichter Pero Senda zorgden voor het poëziedeel.

In het boek dat werd uitgebracht (dat was de literaire opdracht) ‘Balkons scènes aan het water’ staat onder andere het gedicht ‘Maassluis’ van Henriette Faas Tevens de uitgever van mijn poëziebundels ‘Zichtbaar alleen’ en ‘Zoals de wind  in maart graven beroert’. Dit acostichron (de beginletters van elke regel vormen een woord) is nu op borden langs de Waterweg geplaatst over een lengte van 600 meter. Om de 65 meter staat er op de Koning Willem-Alexanderboulevard, een stalen plaat met een dichtregel er op. Alle borden bij elkaar vormen het gedicht over de stad. Om wandelaars nog meer met dit gedicht in aanraking te brengen, is besloten om twee informatiepalen te plaatsen.

.

Maaswater kabbelt onder
Adembenemende luchten
Avontuur op nieuwe grond
Sirene lokt sierlijk schoon
Schip glijdt over Waterweg
Landinwaarts steeds lichter
Uitzicht op een verre haven
Inzoomen op de overkant
Samenstromen

.

Advertenties

Pero Senda

Stille ballade

.

Op woensdag 28 juni jongstleden was het de geboortedag van mijn vriend en collega dichter Pero Senda. In 2013 stierf hij een veel te vroege dood. Zijn hartelijkheid en mooie verhalen mis ik nog steeds. Pero Hrvoje Senda kwam in 1993 naar Nederland met zijn gezin als vluchteling voor het oorlogsgeweld in het toenmalige Joegoslavië (Bosnië).

In 1997 was hij één van de winnaars van de Dunya Poëzieprijzen met zijn gedicht ‘De vrouw’ elders op dit blog te vinden. Het jaar daarna heb ik hem voor het eerst ontmoet en in 1999 kwam met hulp van de gemeente Maassluis zijn eerste dichtbundel uit ‘Krhotine’ of ‘Brokstukken’ waarin hij veel verwerkte van wat hij had meegemaakt.

Uit deze bundel het gedicht ‘Stille ballade’.

.

Stille ballade

.

Ik vertrok, me van jouw leugens bewust

Kleurrijke helden schonken je veel meer lust

Ik hoorde je vloeken: lafaard, zo van mij scheiden

Nou, goed dan liefste, zij mogen je leiden

Je bent een vreemde, grillige en kokette

Donkere dame, blondine of brunette

Ik was niet goed genoeg voor jou

Die andere bleef je liever trouw

Voor liefde zal het te laat nu zijn

Je bleef niet bescheiden, je bent niet meer rein

Duister is je verleden, toen viel je uiteen

Geen pad is er meer, waar kun je nog heen

Wat betekenen mijn sonnetten en romances

Als jij meer gesteld bent op verre avances

Nog steeds ben jij de gekrenkte dame

Vol wrok, met niemand ben je meer samen

Ach, zouden er maar nieuwe minnaars komen

Maar die zijn onverschillig voor enkel dromen

Ik besta niet langer, en steeds minder luid

Spreek ik jouw naam – Bosnië – nu uit

.

 

Verse taal

Mahsai Attai

.

In 2007 werd door uitgeverij De Brouwerij de bundel ‘Verse Taal’ uitgegeven. In deze bundel met CD staan de verhalen en gedichten van een aantal vluchtelingen dichters. Vluchtelingen van alle tijden (van Chili in de jaren zeventig) tot Irak en Kroatië begin van deze eeuw. Wat hen bindt is een gedeelde geschiedenis van vluchten voor onderdrukking, geweld en angst uit hun vaderland naar Nederland. Schrijfster Alejandra Slutzky, fotograaf Jan Kees Helms en muzikanten Wilma Paalman en Marcel van der Schot stelden deze bundel en CD samen.

Een aantal dichters uit deze bundel heeft als dichter of in de poëzie enige naam gemaakt. Zo staan onder andere Sallah Hassan, Juan Heinsohn Huala en de helaas veel te vroeg gestorven Pero Senda in deze mooi en met respect uitgegeven bundel.

Als gedicht en dichter kies ik vandaag echter voor een wat minder bekende, namelijk Mahsa Attai die destijds vluchtte uit Iran met haar gedicht ‘Het leven’. Het gedicht is al meer dan 10 jaar oud maar nog altijd pijnlijk actueel.

.

Het leven

.

Er is in feite geen plek waar God eindigt en je begint

En geen plek waarop je eindigt en ik begin

.

Oh, laten we leven in vreugde, in liefde onder hen die haten!

Laten we onder mensen die haten leven in liefde

.

Ik adem in en word rustig

Ik adem uit en glimlach

Op dit moment weet ik

Er bestaat geen ander moment

.

versetaal

ma

Dilemma

Pero Senda

.

Gister zou mijn vriend en dichter Pero Senda 70 jaar zijn geworden. Helaas stierf hij een te vroege dood op 16 november 2013. In 2010 werd ik gevraagd de regie te voeren over een literair kunstproject in de gemeente Maassluis, naar aanleiding van de wijk Het Balkon aan de Waterweg, dat uitmondde in het bijzondere boek ‘Balkonscènes aan het water’. Hiervoor vroeg ik schrijvers en dichters uit Maassluis of die geboren waren in Maassluis om een bijdrage te leveren. Pero was één van hen. In een verhaal over zijn leven verwerkte hij een aantal gedichten. Het gedicht ‘Dilemma’ wil ik graag met jullie delen.

.

Dilemma

.

Rotterdam, Rotterdam

venster van Europa, poort naar de wereld

in de lente bloeit de jeugd buitenshuis

mijn dilemma is Rotterdam of Maassluis

omdat Rotterdam zijn eigen ritme heeft

en Maassluis kalm sluimerend in stilte leeft

.

In zomers stil onverdraaglijk en heet

verstilt het leven, als het asfalt zweet

als de winter de boten in de haven doet vastlopen

en Rotterdam verkrampt de geest lijkt te geven

gaat in de hoek de poort open

door ‘Het balkon’door de longen

komt een briesje gedreven

en Rotterdam ademt door Maassluis

.

Balkon Scenes klein

senda

Poëziewedstrijd Ongehoord! 2015

Doe mee en maak kans op prachtige prijzen!

Even een stukje geschiedenis. In 2009 ben ik begonnen met een poëziewedstrijd op mijn blog (toen nog bij web-log.nl). In dat jaar waren er ongeveer 35 inzendingen en de jury bestond uit de fotograaf van mijn (onze) eerste dichtbundel ‘Zichtbaar alleen’ Ruben Philipsen en beeldend kunstenares Loes van Vliet.

Het jaar daarop had ik zo’n 85 inzendingen en bestond de jury uit twee bevriende dichters de (beide helaas  inmiddels overleden) Otto Zeegers en Pero Senda.

In het derde jaar steeg het aantal inzender tot boven de 120 en waren de juryleden mijn uitgever Henriette Faas en een medewerker van de uitgeverij Bep van Wely.

Toen ook besloot ik dat de poëziewedstrijd een groter publiek verdiende. Bij Ongehoord! viel mijn idee om de poëziewedstrijd ‘over te nemen’ in goede aarde en sinds 2012 wordt deze wedstrijd onder de noemer Ongehoord! gedichtenwedstrijd jaarlijks georganiseerd. En met groot succes. Jaarlijks doen er meer dan 200 dichters mee aan de wedstrijd, bestaat de jury uit ter zaken kundige mensen en is de uitreiking in het Bibliotheektheater in Rotterdam een groot feest. Ook de prijs, het beeldje van kunstenares Lillian Mensing, spreekt zeer tot de verbeelding.

Ook dit jaar organiseert de stichting Ongehoord! wederom dé poëziewedstrijd. Het thema dit jaar is: ‘Daarheen gaan’. We hopen dat vele dichters weer massaal meedoen. Verras ons met jullie krachtige woorden en wendingen. Lees hieronder onze voorwaarden.

  • Per inzender mag 1 gedicht worden ingezonden met als thema ‘Daarheen gaan’.
  • Het gedicht moet in het Nederlands zijn.
  • Het gedicht mag niet meer dan 30 regels hebben (inclusief witregels).
  • Het gedicht moet worden aangeleverd in een Worddocument zonder opmaak, lettertype times new roman, 12 punts letter.
  • In de mail moet de naam van de dichter (geen pseudoniem) staan. ook al staat de naam in het e-mailadres, toch duidelijk de naam van de dichter vermelden, evenals de titel van het gedicht.
  • Er zal een onafhankelijke jury worden samengesteld met namen die niet verbonden zijn aan Ongehoord! Deze namen worden in de loop van dit jaar bekend gemaakt.
  • Inzendingen kunnen vanaf 1 april 2015 tot en met 31 mei worden ingezonden naar: ongehoordgedichtenwedstrijd@gmail.com.
  • Inzendingen die niet voldoen aan deze voorwaarden worden uitgesloten van deelname.
  • De prijsuitreiking van de Ongehoord! poëziewedstrijd zal plaats vinden op zondag 22 november 2015 in het Bibliotheektheater in Rotterdam.
  • Iedere inzender krijgt een bevestigingsmail van toezending.
  • Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.
  • Met deelname geeft de dichter toestemming tot het plaatsen van het gedicht in een eventueel te verschijnen E-bundel (mits opgenomen in de shortlist).

Dit kun je allemaal winnen!

Hou de website van Ongehoord! (www.stichtingongehoord.com) en dit blog in de gaten voor verdere informatie (data, jury etc.). De te winnen prijzen zijn: 1e prijs een beeldje van Lillian Mensing, publicatie gedicht op de website en een optreden op het Ongehoord! podium, 2e prijs publicatie gedicht op de website en een optreden op het Ongehoord! podium, 3e prijs, publicatie gedicht op de website en een optreden op het Ongehoord! podium. De jury maakt van de gedichten van de drie prijswinnaars eveneens een juryrapport.

Deze gedichtenwedstrijd is ook terug te vinden op http://www.schrijvenonline.org

.

poezie prijs

Eerste prijs: beeld van Lillian Mensing

winnaars

 

Prijswinnaars van de Ongehoord! gedichtenwedstrijd 2014

Poëzie in het Park

Stichting Ongehoord! in samenwerking met Weekend van de Cultuur

Op zondag 14 september organiseert de stichting Ongehoord! in samenwerking met de werkgroep Weekend van de Cultuur alweer voor de 4e keer Poëzie in het Park in Maassluis. In het park achter Theater Koningshof zullen tussen 13.00 en ca. 16.00 uur de volgende dichters voordragen: Yvonne Koenderman, Edwin de Voigt, Sanne van Balen, Marieke Rijneveld en Luuk Imhann.

De muziek wordt verzorgd door de Hongaarse singers-songwriters Ágabága en aan het eind van het programma is er een open podium waarop o.a. een onderdeel is met Verborgen Gedichten, vluchtelingendichters uit Palestina, Soedan, Eritrea en Iran. Daarnaast zal er een hommage gebracht worden door een aantal dichters aan de afgelopen november overleden Bosnisch Kroatische Maassluise dichter Pero Senda. Natuurlijk is er voor talentvolle dichters een open podium, hier kun je je op de dag zelf voor opgeven bij de presentator Wouter van Heiningen.

Het adres is Theater Koningshof, Uiverlaan 20, vanaf 12.30 uur. De toegang is gratis.

.

oNGEHOORD

Yvonne

 

Edwin

 

sanne

 

Luuk

 

marieke

Brokstukken

Uit: Voor de muur (Pred zidom) van Pero Senda

.

Afgelopen woensdag werd dichter en vriend Pero Senda gecremeerd. Op de herdenkingsbijeenkomst las ik Brokstukken (Krhotine) voor omdat ik dat een heel toepasselijk gedicht vond.

.

Brokstukken

.

Van de zon stal ik een straal

En van een wolk een druppel

Om brokstukken van mij te zaaien

Op de vruchteloze bodem

Daar, ver weg in de woestijn

Verder van dromen

.

Wat zal er met mijn gedichten gebeuren

Verspreid als vervloekt zaad

Wat blijft er dan van mij

Wat blijft van mij

.

Krhotine

.

Ukrao sam Suncu zrak

I oblaku kaplju

Da posijem krhotine mene

Na jalovo tlo

Tamo, daleko u pustinji

Dalje od snova

.

Sto ce biti sa pjesmama mojim

Rasutim k’o ukleto sjeme

Sto ce tada ostati od mene

Sto ce ostati od mene

.

Voor

Pero Senda (1945 – 2013)

Bericht van overlijden

.

Gister bereikte mij het trieste bericht dat vriend en dichter Hrvoje Pero Senda op zaterdag 16 november is overleden.

Hrvoje Pero Senda werd geboren op 28 juni 1945 in Gornji Vakuf, een kleine stad in Centraal Bosnië. Pero studeerde Zuidslavische taal en literatuur aan de Filosofische universiteit in Sarajevo, Zagreb. In 1971 keerde hij terug naar zijn geboorteplaats en werkte daar als leraar tot het begin van de oorlog. In 1993 vluchtte hij met zijn familie naar Nederland. Veel van zijn manuscripten zijn daarbij verloren gegaan.
In 1997 won Pero Senda met het gedicht ‘De Vrouw’ de Dunya Poëzieprijs en in 1999 verscheen zijn eerste tweetalige dichtbundel ‘Brokstukken’. Senda was in 2007 een van de tien dichters die meewerkte aan het prachtige boek Verse taal met muziek-cd van Wilma Paalman, gepubliceerd door Uitgeverij De Brouwerij te Maassluis. In juni 2010 werd bij dezelfde uitgeverij zijn tweetalige dichtbundel (Kroatisch / Nederlands) ‘Voor de muur’ gepresenteerd.

Pero vormde samen met Otto Zegers de jury van mijn tweede gedichtenwedstrijd (2010) die na 2011 is overgegaan in de Gedichtenwedstrijd van de stichting Ongehoord!

In dat zelfde jaar vroeg ik hem als dichter een bijdrage te leveren aan het boek Balkon scènes aan het water (samen met Arend van Dam, Henriette Faas, Henk Weltevreden en Maarten van Buuren). Hij was meteen enthousiast en wist ook meteen een thema voor zijn bijdrage. Van Balkan naar Balkon. Het Balkon is een nieuwbouwwijk aan de Waterweg in Maassluis.

In de bibliotheek van Maassluis werkte ik met Pero samen bij een aantal projecten georganiseerd door PICO en later vormde hij samen met Otto Zeegers het hart van de Poëziewerkplaats in de bibliotheek van Maassluis.

Pero trad als dichter regelmatig op, voor zijn landgenoten in Nederland maar ook op poëziepodia onder andere het Ongehoord! podium.

In Pero verliezen we een begenadigd schrijver, dichter, vriend maar vooral een bijzonder man.

.

Requim voor de mens

.

Verstomd heelal

eenzaam,  aan de rand van de Melkweg

rilt en huivert de planeet Gaia

in dodelijke koorts

de dronken carrousel schommelt vervaarlijk

dezelfde menigte

twee millennia na Christus

brult en zingt unisono: gloria, gloria

dood, dood, in dezelfde euforie

en opnieuw, aan het eind van deze eeuw,

kruisigt men de Mens

Het is carnaval

en in dat gezichtsloze straattheater

in een plechtige optocht – met maskers

van prinsen, prinsessen, courtisanes,

harlekijnen en hansworsten –

danst de bandeloze massa, schreeuwt

en krijst: gloria, gloria

dood, dood, in dezelfde euforie

en alles is weer als toen, maar na de parade,

aan het eind van deze eeuw, ligt

vertrapt in de modder

het masker van de Mens

.

Uit: Balkonscènes aan het water

Pero

 

pero

Optreden bij boekpresentatie

Pero Senda

.

Mijn vriend en dichter Pero Senda zal op 26 juni zijn nieuwe dichtbundel presenteren bij uitgeverij de Brouwerij. Ik ben gevraagd om ter gelegenheid hiervan drie gedichten voor te dragen bij de presentatie in het Witte kerkje in Maassluis.

.

Heeft er iemand suggesties?

Kijk eens bij de categorie Gedichten overige.

.

pero

.

.

"Bij een dichter denk je toch aan iemand anders"

Dsc04673Verslag van een debuut
Op zaterdag 22 december was dan eindelijk de presentatie van het debuut van Wouter van Heiningen en Ruben Philipsen. Hun boek ‘Zichtbaar alleen’ werd gepresenteerd voor een zaal met zo’n 100 belangstellenden.
De middag werd geopend door burgemeester Karssen van Maassluis die in zijn openingswoord aanhaalde dat hij zelf uit de boekenwereld afkomstig was. Poëzie is een kleine maar belangrijke markt, sprak hij. Ook sprak hij zijn verwondering uit over het feit dat Wouter als Dichter ging debuteren. Dichters dat zijn meestal wat warrige types met rommelig haar en erg op zichzelf. Daar kon hij zich bij Wouter niets bij voorstellen. Zijn favoriete gedicht (Zichtbaar alleen, het titelgedicht) werd na zijn toespraak vertolkt door zangeres/celliste Wilma Paalman. Zij had voor deze gelegenheid twee gedichten op muziek gezet.
Hierna was het de beurt aan uitgeefster Henriette Faas. Zij sprak over het proces van het maken van het boek, dat ze te maken had met twee mensen, de een een perfectionist en de ander heel nuchter. Dat juist deze combinatie werkt bleek uit haar woorden dat dit een prachtig, met veel zorg omgeven boek had opgeleverd. Ook ging zij nog in op de titel. Voor uitgevers is het belangrijhk dat er niet al een boek is met dezelfde titel. Zij had de titel gegoogeld en daar bleken vele hits te zijn op zichtbaar alleen maar telkens met een komma tussen de zichtbaar en de alleen.
Daarna was het woord aan Wouter.
Hij refereerde aan het voorpagina artikel dat in de Kersteditie van de Schakel (Maassluise courant) was verschenen. In dit interview verteld hij dat hij met zo min mogelijk woorden zo veel mogelijk probeert te zeggen maar dat in het dagelijks leven hij juist heel veel woorden gebruikt. Ook in deze speech zou hij zichzelf geen beperkingen opleggen.
Daarna vertelde hij over de ontdekking die hij deed op 15 jarige leeftijd. Toen schreef hij zijn eerste gedichtje (een heel slecht gedichtje zo melde hij). Vanaf dat moment wist hij dat gedichten schrijven zijn ding zou worden, met een paar goed gekozen woorden zoveel mogelijk zeggen. In de jaren die volgde zou hij nog vele gedichten schrijven, heel veel slechte ook maar in de loop der tijd had hij zichzelf verbeterd en had hij zijn eigen stijl ontwikkeld die goed genoeg was om mee naar buiten te treden.

Hierna vertelde Wouter over de werkgroep Letteren waarvan hij deel uitmaakt. Deze werkgroep heeft de afgelopen jaren vele projecten georganiseerd in Maassluis rondom poëzie. In eerste instantie met het sociaal maatschappelijk werk, de werkgroep PICO (project InterCulturele Ontmoetingen) en later met de mensen uit de huidige bezetting. Hij vertelde ook dat hij met deze werkgroep in contact was gekomen met henriette Faas, als dichter en als uitgever. Zij heeft in 2006 de bundel Dichter in de buurt uitgegeven waarvoor amateur dichters en scholieren gedichten hadden geschreven.
Wouter sprak de hoop uit dat onder deze scholieren er 1 of 2 zouden zijn die dezelfde ontdekking hebben gedaan die hij deed op zijn 15e jaar.
Daarna riep hij de werkgroep leden naar voren (Lida Kersten, Henk Kuipers, Juan Heinsohn, Otto Zeegers en de afwezige Pero Senda) en overhandigde hij de eerste exemplaren van het boek aan hen.
Tot slot droeg hij een tweetal gedichten voor.
Hierna vertolkte Wilma Paalman op bijzondere wijze het gedicht Luiheid (uit de 7 hoofdzonden) en sloot Henriette het officiële gedeelte.
Wouter en Ruben namen plaats achter de boekentafel om te signeren.
Het was een prachtige middag met vele mooie ontmoetingen waaraan beide auteurs zeer goede herinneringen zullen bewaren.

%d bloggers liken dit: