Site-archief

Omdat daar toch niemand zat

Hans Faverey

.

De dichter Hans Faverey (1933-1990) werd geboren in Paramaribo en kwam in 1939 naar Nederland. Aan de Universiteit van Amsterdam studeerde hij psychologie.  Sinds 1965 was hij als klinisch psycholoog verbonden aan de Universiteit Leiden. Hans Faverey begon gedichten te schrijven in de hoogste klassen van het Amsterdams Lyceum, toen hij via de stimulerende lessen van F. Lulofs kennis had gemaakt met de moderne Nederlandstalige poëzie. Tussen 1953 en 1957 schreef hij niet, omdat hij naar eigen zeggen zijn gedichten niet goed en muziek mooier vond. De poëzie van Faverey is modern en klassiek tegelijk, makkelijk en moeilijk. Soms verontrustend, met een dramatische ondertoon. Hij speelt een spel, hij goochelt, hij is de meester van het onverwachte, en hij heeft humor. In 1990 kreeg hij de Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre.

Uit de postuum verschenen bundel ‘Springvossen’ uit 2000, samengesteld door Lela Zeckcovic, de weduwe van Faverey, het gedicht ‘Omdat daar toch niemand zat’.

.

Omdat daar toch niemand zat

.

Omdat daar toch niemand zat,
en omdat het niet dicht zit,
is het weer tijd voor een wandeling
langs de oevers van het strand, daar
waar het woud zich plotseling inhield,
of zich gaandeweg heeft verwijderd.

Dit denkt iemand die niet weet
dat hij in deze tekst zit
en er nooit meer uitkomt,
hoe hij ook morrelt aan zinnen
en met betekenissen schuift.

Beter zo dan andersom,
wanneer de kou onverwacht inzet;
en beter nooit dan te laat.
Dat ben ik weer die dit denk.

In mijn afwezigheid hier
verschuilt zich een triomf
die nooit uitgevierd raakt.

.

Advertenties

Erich Arendt

Poetry International 1981

.

van mijn broer kreeg ik een Bzzlletin van 1981 met daarin een aantal artikelen over Poetry International van dat jaar. Een van de artikelen gaat over de dichter Erich Arendt. Erich Arendt woonde en werkte in de Deutsche Democratische Republik (DDR). Hij werd geboren in 1903 en overleed in 1984. Hij was dichter en vertaler (van de werken van Pablo Neruda).

In de aanloop naar de tweede wereldoorlog vluchtte hij met zijn half-Joodse vrouw naar Zwitserland en later naar Frankrijk en Spanje. In 1950 keerde de overtuigd communistische Arendt terug naar de DDR. Toen de censuur van de veiligheidsdiensten hem echter in het vizier kreeg begon hij zich af te zetten tegen wat hij het beperkende cultuurbeleid noemde.

Later werd hem het reizen naar andere (niet communistische) landen door de autoriteiten moeilijk gemaakt. Pas na zijn pensionering kreeg hij toestemming om naar het Westen te reizen. Zo ook, een paar jaar voor zijn dood, naar Nederland in 1981.

Zijn werk gaat van sensueel vitaal, intellectueel afstandelijk, klassiek maar rijk aan surrealistische metaforen of zoals een Duits wetenschapper ooit schreef:

Zijn werk is een exploitatie van de associatieve verbeelding, een visuele realisatie van ritmisch-muzikale ideeën, de ideeën van fragmentatie, de versnippering van aaneengesloten beelden of zinsconstructies, lijnen, zelfs woorden, de absolute vermindering van het woord.[

In de Bzzlletin van 1981 staat het gedicht Marina Zwetajewa ter illustratie. Marina Zwetajewa wordt gezien als één van de belangrijkste Russische dichteressen uit de vorige eeuw (samen met Anna Achmatowa).

.

Marina Zwetajewa

.

Hoe hondsdood

anoniem jouw graf.

Vroeg

uitgeteerde horizon

(maar, die haar roven wilde

de schamele rest, ze

deelt de laatste hap

met hem).

Het vlaggedoek armoede

vast om haar borst, zo

van land naar land, tot

kale glans,

de Seine steeg:

in de ochtend Sacré Coeur: de

de gesprongen hartklop … en

gescheiden weer

muur de

spoorloosheid,

en –

iedere adem

als wurgsnoer:

in sneeuw-groene-verte het eigen –

geboren bloed.

(Wat heeft huilen hier voor zin!)

.

erich_arendt

 

graf EA

 

Klassieke Arabische poëzie

Ibn Hazm

.

Klassieke Arabische poëzie, (waaronder de gedichten uit de mu’allaqat-collectie) maakt deel uit van de opvoeding van iedere ontwikkelde Arabier, en de beroemde klassieke gedichten zijn dan ook algemeen bekend. Vaak worden regels uit zulke gedichten in de eigen verzen opgenomen als teken van eruditie.

Dat dit van alle tijden is blijkt uit een gedicht van de elfde-eeuwse geleerde Ibn Hazm uit Córdoba. Ook Ibn Hazm verwerkte regels uit de mu’allaqat collectie in dit gedicht. Uit de  Mu’allaqa nam hij de versregels:

Van Khawla zijn sporen nog in de vlakte van Thahmad
 als tatoeages, vaag omlijnd, op de rug van een hand.
Ibn Hazm verwerkte deze in het volgende gedicht.
.
.
Aan een lief moest ik denken, zij was mij
Als sporen van Khawla in de vlakte van Thahmad.
Herinneren doe ‘k mij haar vaste belofte
Als tatoeages, vaag omlijnd, op de rug van een hand.
Zo stond ik stil, over haar terugkeer onzeker.
Geen troost; ik weende, deed tranen vloeien tot de morgen,
Tot de mensen mij lang en nadrukkelijk vermaanden
En zeiden: Verman u, ga niet ten onder aan uw zorgen!
De stemmingen, de woede, van haar die ik bemin
Zijn als schepen, in de stromen van Dad voortgedreven;
Ook ’t afwisselend bijeen zijn en gescheiden een schip –
Soms uit de koers, en dan weer recht de steven.
Op welgevallen volgt een tijd van woede,
Zoals bij ’t spel de bergjes zand met de hand verdeeld zijn.
Zij glimlacht naar me, ook al veinst zij boosheid,
En toont daarbij twee snoeren: één paarlen, één robijn.
.
arabische
Met dank aan DBNL.org

Rusteloze nacht

Klassiek Chinees landschapsgedicht

.

Naar aanleiding van mijn blogbericht over de Chinese muur met klassieke gedichten kreeg ik via Facebook van Jacqueline Gruloos de vraag of ik ook een Chinees klassiek gedicht in vertaling kon plaatsen. Maar natuurlijk kan dat.

Silvia Marijnissen heeft in 2012 in haar bundel ‘Berg en water’ een groot aantal klassieke Chinese gedichten rechtstreeks vanuit het Chinees in het Nederlands vertaald. In het boek staan gedichten van de 4de eeuw tot en met de Song-dynastie, tot 1279 na Christus.

Van een van haar favoriete dichters Du Fu (764) het gedicht ‘Rusteloze nacht’.

.

Rusteloze nacht

,

Bamboekoelte dringt de slaapkamer in, het maanlicht vult de hoeken in de tuin. De zware dauw verandert in straaltjes, schaarse sterren verschijnen, verdwijnen.

In het donker licht een vuurvliegje op, aan het water roepen vogels elkaar. Om tienduizend dingen wordt gestreden – vergeefs verdriet, de nacht verstrijkt helder.

.

Bergwater

 

Het boek ‘Berg en water’ is te koop via http://www.zaiton.nl voor 45 euro.
%d bloggers liken dit: