Site-archief

Rubliw

Versvorm

.

De Rubliw (Wilbur achterstevoren) is een kleine, speelse versvorm, bedacht door de Engelsman Richard Wilbur. De naam is echter afkomstig van Lewis Turco. Het is een negenregelig, jambisch vers: achtereenvolgens monometer,dimeter, trimeter, tetrameter en dan pentameter. Daarna gaat het weer terug via tetrameter, trimeter, dimeter naar monometer.
De vorm wordt gewoonlijk gebruikt als een bericht aan iemand, of aan een groep.

Twee voorbeelden in het Engels (in het Nederlands heb ik er geen kunnen vinden maar ik hou me aanbevolen!) van Richard Wilbur en van Lewis Turco.

.

Rubliw for Lewis

Dear Lew
All hail to you,
Old formalist, who through
Your Book of Forms inform the new.
If you can name this bloody form, please do,
before it disappears from view,
For you’re the one man who
Might manage to.
Adieu.


Rubliw for Richard 

Dear Dick,
It’s quite a trick
To name the form poetic
You sent Sam Gwynn who, in the nick
Of time, included it in his panegyric
Celebrating my arthritic
Remove from the academic,
But rubliw’s a quick
Kick.

 

Van Inge Boulonois heb ik een Rubliw gekregen (waarvoor mijn grote dank) die ik hier graag met jullie deel:

.

Rijmpraktijk

.

Ik lijd

van tijd tot tijd,

het rijm vormt dan een strijd

waarbij ik driftig nagelbijt.

Maar als zich eindelijk na taaie vlijt

een gave rubliw heeft bevrijd,

rest er één zekerheid:

zo’n wapenfeit

verblijdt!

.

Advertenties

Kyrielle

Versvormen

.

Ik heb al vele versvormen behandeld en beschreven op dit blog maar de Kyrielle is wel een bijzondere. Door de terugkerende herhaling lijkt deze vorm al snel op een kinderliedje, gedram of een carnavalsnummer (of elke andere vorm die je erbij kunt bedenken).

De Kyrielle stamt uit het middeleeuwse Frankrijk waar ze door troubadours werden gezongen en is ontstaan uit de kerkelijke smeekbede kyrie eleison (heer ontferm u). De Kyrielle bestaat steeds uit twee herhalende regels in het rijmschema AA, AA, AA. Het metrum bestaat meestal uit vier jamben.

.

Wie is het die men gaarne ziet?
Dat’s Piet.
Wie is een kei op zijn gebied?
Dat’s Piet.
Wie speelt de hoofdrol in dit lied?
Dat’s Piet.
.

Het handje

Versvormen

.

Vandaag een bijzondere versvorm bedacht door Jan van der Pol ‘Het handje’. In het handje,  een vijfvingerig vers, richt een mens, dier, plant of ding zich tot iets of iemand in een monoloog. De pink is vier jamben lang, de duim drie. De drie centrale vingers zijn vijfjambig, maar de middelvinger is (typografisch of door vrouwelijk rijm) langer.

.

Een voorbeeld van Het handje van Jaap van der Born ‘De aandelenmakelaar tot zijn klant’.

.

De aandelenmakelaar tot zijn klant

.

Ik heb met ijzeren geduld

de kosten haarfijn voor je uitgerekend.

Maar jij, slechts van hebzuchtigheid vervuld

hebt blindelings papieren ondertekend:

Dat was je eigen schuld!

.

hand

Met dank aan: https://sites.google.com/site/versvormen/versvormen/het-handje

à propos

Nieuwe versvorm

.

Soms ontstaat een nieuwe dichtvorm zomaar, per ongeluk. Onderstaand gedicht dichtte Bas Boekeloo in het voorjaar van 2010 op een forum en verschillende dichters, hierdoor getroffen, reageerden meteen met een soortgelijke verzen. Een nieuwe vorm was geboren, de à propos.

Wat is een à propos?

Regels: 4+1
Schema: abbac c
(a vrouwelijk, b/c mannelijk rijm)
Metrum: quintijn pentameter, slotregel 4 jamben
1e regel: plaatsbepaling liefst beginnend met: Ik liep eens
2e regel: beschrijft de locatie
3e regel en 4e regel: een gebeurtenis die zich ontvouwt
5e regel: een absurde wending
6e regel: verontschuldiging voor afdwaling
.
Een mooi voorbeeld van Bas Boekeloo
.
Ik liep eens op de Amsterdamse wallen
Een buurt met naar men zegt een grote faam
Een bijna naakte vrouw zat voor het raam
Maar dat scheen amper iemand op te vallen
Ze wenkte met een blote vinger ‘Kom’,,,,,
Maar daar gaat het nou niet om
%d bloggers liken dit: