Site-archief

Evelien Verhegge

Poëzielessen in Vlaanderen

.

Op het bijzonder interessante en inspirerende symposium ‘Uitgesproken poëzie’ over poëzie in klas in Utrecht, verzorgde Evelien Verhegge een workshop met de titel ‘Spieken bij de buren; tips & tricks uit het Vlaamse poëzie-onderwijs’. Evelien Verhegge is docent aan het LUCA, school voor arts en drama in Vlaanderen en werkt bij Jeugd en Poëzie. In haar workshop gaf ze een overzicht van de verschillende opleidingen in België en welke plek poëzie in het Vlaamse onderwijs inneemt.. Daarnaast ging ze in op de volgende vragen:

Welke lessen krijgen Vlaamse leerlingen dan precies wat poëzie en declameren betreft? Welke leerdoelen worden er met het memoriseren en voordragen van poëzie (en andere talige uitingen) behaald? Wat kunnen Nederlandse docenten meenemen naar hun schoolpraktijk? | Workshop voor secundair onderwijs.

Als oefening had ze een bijzonder aardig voorbeeld meegebracht uit haar praktijk als docent. De deelnemers aan de workshop kregen het gedicht Boem Paukeslag van Paul van Ostayen, uit de bundel ‘Bezette stad’ (1921) uitgereikt maar niet in één geheel maar in verknipte stukken. Boem Paukeslag is de artistieke weergave van de dramatische gebeurtenissen in Antwerpen tijdens de Eerste Wereldoorlog; het is ook een van de optisch mooiste gedichten uit de Vlaamse letterkunde.

De eerste opdracht was om de verknipte stukken weer tot één gedicht te maken, en hoewel iedereen die gedicht kent blijkt het toch moeilijk om de verschillende zinnen en onderdelen zo te plaatsen dat het het originele gedicht weergeeft. Daarna kregen we de opdracht om bij onderdelen van het gedicht onomatopeeën (klanknabootsingen) en assonanties (halfrijm) bij een aantal woorden te verzinnen.

Tot slot moesten we een omgeving bedenken waar veel mensen tezamen komen en dit allemaal in het gedicht ‘Boem Paukeslag’ verwerken. Op deze manier krijg je dus een heel nieuw gedicht. In mijn groepje kwam hier het volgende uit waarbij de plek waar veel mensen samen komen een begrafenis was.

.

BOEM

Paukeslag

schrijden, stappen, schrijden, stappen, schrijden, stappen

Stop!

Daar ligt alles                                            plat

O_________________________________________o

Weer razen violen celli bassen koperen triangel

Trommels Pauken

Drama in volle slag hoeren en nabestaanden

werpen zich op eerlike mannen de kerk wankelt

de eer wankelt ligt er

alle maskers vallen

zzzzzzzzzzzzt                                          POF!

.

en vergelijk dat dan met het origineel:

 

Dorsimbra

Versvorm

.

De Dorsimbra is ontwikkeld door Frieda Dorris, Robert Simonton en Eve Braden (dorsimbra is een samenvoeging van de eerste drie letters van hun namen.) en bestaat uit drie coupletten van elk vier regels:
Het eerste couplet bestaat uit vier regels,  als in een Shakespearesonnet (pentameter en rijmschema abab).  Het tweede couplet zijn vier korte en pittige regels in vrij vers.  Het derde couplet bestaat dan weer uit vier regels in pentameter en blank vers; de slotregel is gelijk aan de beginregel.

Het overlopen van de zinnen van het ene naar het andere couplet en binnenrijm (binnen halfrijm) kunnen helpen de innerlijke samenhang te versterken.

Hieronder een mooi voorbeeld.

.

De pandabeer maakt veel gevoelens los:

Die zwarte vlekken in die witte kop

Dat kleurt zo prachtig bij het bamboebos

En dan dat neusje als van zoete drop!
.

En dat loopt de godganselijke dag

Bamboevretend en

Slingerschijtend

Rond te sloffen!
.

Wat is dat nou voor specialisatie,

Alleen maar bamboe eten en niets meer?

Zo vraag je om extinctie, stommeling!

De pandabeer maakt veel gevoelens los.
.
.

En nog een voorbeeld van Jane Shlensky: Wordless.
.

Wordless

He sculpted always looking in the clay
for something living scratching its way out,
some spirit trapped in earth, with lots to say
His hands would free its voice and let it shout.

.
She watched him
mumbling at work
with chatty clay
or sullen stone.

.
Her pots spun outward opening their lips,
revealing silent smiles and muted tones,
her pots in quiet dignity stood still.
He sculpted always looking in the clay.

.

beeld1

Met dank aan http://poeticbloomings.com/ en https://sites.google.com
%d bloggers liken dit: