Site-archief

Elementen

Garmt Stuiveling

.

In 1931 publiceerde dichter en literator Garmt Stuiveling zijn debuut als dichter getiteld ‘Elementen’. Mijn versie is een derde druk uit 1949 maar zou, qua vorm en ontwerp, ook zomaar van nu kunnen zijn. Stuiveling (1907 – 1985) had al enige werken gepubliceerd voordat hij met deze poëziebundel kwam en ook na deze bundel zouden van hem werken als ‘Rekenschap’ en ‘Een eeuw Nederlandse Letteren’ (beide uit 1941) verschijnen waardoor hij grotere bekendheid kreeg. dat is waarschijnlijk ook de reden dat 18 jaar na het verschijnen van ‘Elementen’ er een derde druk volgde.

In de binnenflap van de bundel is te lezen: “Zijn natuurlyriek, zijn menselijke gevoelens, zijn sociale overtuiging, zijn wijsgerige denkbeelden: zij allen vormen in hun onderlinge samenhang de inhoud van dit werk dat nergens ‘modern’ maar evenmin ergens ‘ouderwets’ aandoet , omdat Stuiveling in zijn rustige en weloverwogen taalbeheersing zomin het experiment om het experiment zoekt, als in versleten retoriek blijft steken”.

Maatschappelijk gezien vervulde Stuiveling een grote rol in de sociaaldemocratische beweging; hij was pacifist, geheelonthouder en al voor de oorlog lid van de SDAP. Hij had een vooraanstaande positie in tal van organisaties, instellingen en verenigingen. Voor de oorlog publiceerde hij onder andere in het literair tijdschrift Forum, na de oorlog verkreeg hij vooral bekendheid als wetenschapper en door zijn rol in het maatschappelijk leven. Uit de bundel ‘Elementen’ koos ik voor het gedicht ‘de stad’.

.

De stad

.

Zo zijt ge, stad: een donker silhouet,

een monster laag en wreed ineengedoken,

met duizend felle klauwen opgestoken

en in het levend hemellicht gezet.

.

Zo zijt ge, stad: een stormend meer van steen,

maar onder wildbewogen dakengolven

weet ik geheel een mensgeslacht bedolven

door elk seizoen en alle tijden heen.

.

Zo zijt ge, stad: uw gevels zij aan zij

weren de zonneschijn en ’t winderuisen,

en grauwe mensen tussen grauwe huizen

bewegen naamloos aan elkaar voorbij.

.

Maar als de avond tot u wederkeert,

bloeit elke straat tot lichtend wonder open,

en door uw wezen komt de gloed gelopen

van brandend leven dat zichzelf verteerd.

.

 

Advertenties

Mooi zijn je haren

Adriaan Morriën

.

De dichter, essayist, vertaler en criticus Adriaan Morriën (1912 – 2002) debuteerde in 1935 met een gedicht in het Nederlands-Vlaams literaire tijdschrift Forum. In 1939 verscheen zijn dichtbundel ‘Hartslag’, de eerste van velen. Na de tweede wereldoorlog werkte hij bij Het Parool waar hij literaire beschouwingen, vertalingen en recensies schreef. Hij vertaalde onder meer werken van Albert Camus, Heinrich Böll, Sigmund Freud, Erich Kästner, Choderlos de Laclos, Guy de Maupassant en Pauline Réage.

Hij was redacteur bij Tirade, beoordeelde manuscripten, was bij de oprichting van het Fonds voor de Letteren en was hij adviseur bij uitgeverij De Bezige Bij en G.A. van Oorschot. Bij die laatste uitgeverij verscheen in 1980 zijn dichtbundel ‘Avond in een tuin’. Uit deze bundel het gedicht ‘Mooi zijn je haren’.

.

Mooi zijn je haren

.

Mooi zijn je haren.

En nu het zomer wordt

worden ze blonder, nog blonder.

Je mag de zon wel bedanken.

.

Als je bij mij in bed stapt

ruik ik de geur van ozon.

De bliksem is ingeslagen.

Vriendelijk. Zonder donder.

.

Dichter op verzoek

Deel 2

.

Op verzoek van Richard Langbroek wil ik vandaag in het kader van Dichter op verzoek, aandacht besteden aan de (geboren Haagse) dichter en vertaler Gerard den Brabander (1900 – 1968).

Gerard den Brabander was samen met Jac. van Hattum en Ed Hoornik samensteller van de bloemlezing ‘Drie op één perron’ uit 1960. De samenstellers werden wel tot de Amsterdamse school gerekend – dichters die afstand namen van de opvattingen die in het tijdschrift Forum werden uitgedragen, o.a. door Menno ter Braak en E. du Perron. Ze lieten het anekdotische toe in de poëzie en ook sociaal engagement. Het werk van den Brabander wordt wel getypeerd met termen als sarcastisch, cynisch, opstandig en suggestief.

Den Brabander wordt samen met een aantal generatiegenoten wel tot de Criteriumdichters gerekend. Hij schreef ook regelmatig in het literaire tijdschrift Criterium. Hij was bevriend met Theun de Vries. Deze kende hem in 1947, samen met  Victor E. van Vriesland en Cola Debrot, de Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam toe voor ‘De steenen minnaar’ uit 1946.

Uit de bundel ‘Drie op één perron’ het gedicht ‘Herfstnacht in de Tuilerieën’.

.

Herfstnacht in de Tuilerieën

Alle banken hebben hun gelieven
aan de moede scheemring toevertrouwd.
En zij huiveren diep in eigen hout
sinds de minnenden zich stil verhieven.

Nacht en regen. Soms een roep door ’t woud
van een duif en het onhoorbaar klieven
van het duister, dat zich slapend houdt
om de laatste liefde te gerieven.

Verder niets. De nacht en ik alleen,
eenzaam wandelend aan de rand der tijden,

zó verheugd en zó bedroefd meteen
om mijn voeten die een afscheid schrijden…

En de zachte regens om mij heen
of iemand ingehouden schreide…

.

 

Afscheid

Adriaan Morriën

.

Adriaan Morriën (1912-2002) was dichter, essayist, vertaler en criticus. In 1935 debuteerde hij met een gedicht in het, door Menno ter Braak, E. du Perron en Marice Roelants opgerichte, tijdschrift Forum.

Morriën was een bijzonder man binnen de letteren. Zo schreef hij vertalingen, literaire beschouwingen en recensies voor onder andere Het Parool en werkte hij bij het Instituut voor Vertaalkunde van de Universiteit van Amsterdam. Maar hij was ook betrokken bij de oprichting van het Fonds voor de Letteren en werkzaam als redacteur van een aantal literaire tijdschriften waaronder Tirade. Daarnaast was hij adviseur van de uitgeverijen van Oorschot en De Bezige Bij.

Maar hij was ook dichter. Tijdens zijn leven publiceerde hij meer dan 15 poëziebundels waaronder zijn ‘Verzamelde gedichten’ in 1994 waaruit het volgende gedicht afkomstig is.

.

Afscheid

.

Zul je voorzichtig zijn?

.

Ik weet wel dat je maar een boodschap doet

hier om de hoek

en dat je niet gekleed bent voor een lange reis

.

je kus is licht

je blik gerust

en vredig zijn je hand en voet

.

Maar achter deze hoek

een werelddeel

achter dit ogenblik

een zee van tijd

.

Zul je voorzichtig zijn?

.

AM

Met dank aan het ANP Historisch Archief

Poems that GO

De ontwikkeling van de poëzie

.

De website http://poemsthatgo.com is een site van Megan Sapnar en Ingrid Ankerson, waar heel veel informatie  te vinden is over hoe de poëzie zich ontwikkeld. Van alleen de geschreven vorm naar vormen met beeld, geluid, animatie en ga zo maar door. Op de website essays over deze onderwerpen, voorbeelden van nieuwe poëzie en een uitgebreid discussieforum. Van de vormgeving ben ik niet zo onder de indruk maar de inhoud kan me zeker bekoren.

Wat beoogd Poems that GO? Op hun website staat te lezen:

Wat maakt een gedicht een gedicht? Als een tekst wordt gezongen, wordt het dan een lied? Wanneer motion graphics worden gebruikt, maakt dat het dan een animatie? Als de beelden fotografisch zijn, is het film?
In het tijdperk van “Post-media esthetiek ‘, zoals Lev Manovich heeft opgemerkt, maakt de vervaging van de traditionele media genres het moeilijk, zo niet onmogelijk, om  mediagebieden te definiëren. In plaats van te worstelen met dit soort scheidingen laten we de kunsten mengen in een ruimte waar we nog steeds een cirkel omheen durven zetten en dit als poëzie labelen.  Hoewel we de term “nieuwe media poëzie ‘als een genre van’ elektronische literatuur ‘ opnemen om de gedichten te beschrijven, blijft de term literatuur een moeilijke. Inderdaad, we zijn beschuldigd van de devaluatie van dit woord ten koste van het beeld. Ons doel is hier echter een vorm van kunst te verheffen boven de rest, maar een inclusief begrip van de literatuur te zoeken, een die verder gaat dan geschreven tekst door visuele, auditieve en mediale aspecten op te nemen.

Een heel verhaal dat neerkomt op een zoektocht naar nieuwe vormen van poëzie. Hoe ziet die zoektocht eruit? Op de website zijn verschillende vormen van interactieve poëzie te bekijken. Zo is er een poetry game, een Jabberwocky machine (die teksten en woorden mixed en een voorbeeld van een klankgedicht van Young-Hae Chang  ‘The last day of Betty Nkomo’ dat je via de link hieronder kan bekijken.

http://www.yhchang.com/BETTY_NKOMO.html

.

sun

poemsthatgo

Goodreads

Poëzie op Goodreads

.

Op 14 februari 2012 schreef ik al eens over Goodreads. http://www.goodreads.com/  is een soort digitaal netwerk van lezers. Een soort Facebook over boeken en literatuur. Wat mij vooral aantrekt in Goodreads is het feit dat je je eigen leesgedrag kunt archiveren en anderen kunt voeden en enthousiasmeren over boeken.

Toch gebruik ik Goodreads het meest voor het discussieforum. Met name de Poetryforums zijn zeer lezenswaardig. Zo is er elke maand rond een thema een poëziewedstrijd (wel alles in het Engels) maar de poëzie die gepost wordt is de moeite waard om te lezen.

Een voorbeeld van een finalist voor de maand juli Sara C. (Koeeoaddi).

.

At Home with the Dead

The afterlife at 2 am
is a closed system of memories, a flashlight
that flicks away from the grey contrivance
of consciousness

and lights up another
room where you have been
all along, where you are right
now, unaware of this restless

house, listening to Ruby Tuesday
with your legs crossed under you
and every possible year in your face.

I do not claim I can see you
reading maps with a magnifying glass,
a glass of bourbon on the butcher block
table in this kitchen of yours

that is mine now. I do hear the melody
of an alto recorder that suggests your presence,
though I insist I believe none of it

except your impatient nod
to our old debate, that yesterday
is not gone and matters.

.

Goodreads.com_1-600x280

 

Goodreads social

Erotische poëzie

Ouders in bed

.

Dat erotische poëzie niet alleen iets is van morsige oude mannetjes (wel een heel erg cliché beeld) blijkt uit een initiatief van de website Ouders Online.

Ouders Online is de grootste ouders-community van Nederland. Voor ouders van kinderen van -1 tot 18. Maandelijks ontvangen ze 300.000 bezoekers, die 8 miljoen pagina’s opvragen en 20.000 berichten op het Forum plaatsen.

Marc van Biezen (1968) dicht over het leven in het algemeen en de dood in het bijzonder. Hij publiceerde o.a. in Zoetermeer, DBH en Mosselvocht en gaf enkele bundels in eigen beheer uit. In het dagelijks leven is hij uitgever en vader en Justine Pardoen (1959) is sneldichter en beddelurk. In het dagelijks leven is zij hoofdredacteur en moeder. Zij zijn dit initiatief begonnen waarbij ze beide, als ouder, dichten over hun seksleven. Middels een inzendformulier kunnen ouders hun eigen bijdragen inzenden.

Hieronder een paar voorbeelden.

.

Boodschappen

De buggy naar driehoog gesjouwd
vlees, melk, condooms, tomaten, brood
Oeps, de baby staat nog op straat

(Justine Pardoen)

.

Sekspauze

Hoe zwanger
Hoe langer
Vlugger
Snel klaarkomen schat
De baby huilt

(Marc van Biezen)

.

Komen

Ja! Ik kom.
Jahaaaa, ik kom!
Pak je schoenen alvast, ik kom er echt aan….

(Merel van Bosschensteijn)

.

Groei

Goed, we doen het vanavond weer.
Je bent gegroeid, sinds de vorige keer.
Vooral je buik.

(Koos Roest)

.

ouders

Gedichten op vreemde plekken / in vreemde vormen

Deel 44: Vreemde vormen

Je ziet ik ben aan het twijfelen geslagen. Misschien moet er gewoon een nieuwe categorie aan lijst van categorieën worden toegevoegd: Gedichten in vreemde vorm. Deze vind ik  in ieder geval erg leuk. Het heet ‘Nachtgesang’.

 

Als je meer wilt lezen over unieke, rare en vreemde poëzie kijk dan op:

http://www.online-literature.com/forums/showthread.php?t=35177

Een forum over ‘unique/provocative/weird poems’

%d bloggers liken dit: