.

In de film Holy Smoke uit 1999 van Jane Campion met in de hoofdrollen Kate Winslet en Harvey Keitel komt het gedicht ‘Ignorance’ voor van Philip Larkin (1922-1985). De film Holy Smoke gaat over Ruth, die na een reis naar India in de ban komt van  Indiase goeroe’s als Bhagwan Shri Shiv, Bhagwan Shri Kishan en Devi Maa Lakshmi. Haar moeder bezoekt haar in India en lokt haar naar huis (VS) met het bericht dat haar vader op sterven ligt. Eeenmaal in de VS wordt ze vastgehouden in een huisje in de woestijn samen met de Cult exorcist P.J. Waters. Philip Arthur Larkin was schrijver, dichter en jazz criticus (en een tijdje werkzaam als bibliothecaris). Uit zijn bundel ‘The Whitsun Weddings’ (1964) het gedicht ‘Ignorance’. Wil je het gedicht beluisteren, voorgelezen door Philip Larkin? Ga dan naar: http://www.youtube.com/watch?v=7469bvS5mRk

Ignorance

.

Strange to know nothing, never to be sure
Of what is true or right or real,
But forced to qualify or so I feel,
Or Well, it does seem so:
Someone must know.
.
Strange to be ignorant of the way things work:
Their skill at finding what they need,
Their sense of shape, and punctual spread of seed,
And willingness to change;
Yes, it is strange,
.
Even to wear such knowledge - for our flesh
Surrounds us with its own decisions -
And yet spend all our life on imprecisions,
That when we start to die
Have no idea why.
.

.

Zo nu en dan krijg ik een verzoek om aan een initiatief mee te werken of aan iets op poëziegebied aandacht te schenken. Afhankelijk van wat het is geef ik hieraan gehoor. Zoals vandaag. Van Karin Sligting kreeg ik een bericht dat van 6 t/m 12 juli een poëzie en Muziek festival wordt georganiseerd op Dominio Vale do Mondego in het groene binnenland van Portugal.

De eigenaren Eelco en Karin zetten zich daar in om een plek te creëren waar biologisch-dynamische landbouw, natuur en kunst bij elkaar komen. Hiertoe organiseren zij op hun landgoed allerlei activiteiten, van masterclasses en workshops op muzikaal gebied, tot ateliers en dus een poëzie en Muziek festival.

Tijdens dit poëzie en Muziek festival Palavras treden dichters op als Kira Wuck,  Simon Mulder en Amerigo Rodrigues. Maar er treden ook dansers en muzikanten op.

Uitgangspunten van het Poëzie en Muziek festival zijn dat alle deelnemers in principe aan alle verschillende workshops, lezingen, wandelingen en activiteiten kunnen deelnemen. Maar men hoeft niets. Het programma is zo opgebouwd dat men kennis maakt met alle dichters tijdens de workshops, en dat men vervolgens een keuze maakt om in de 2e helft van de week met één dichter de verdieping te zoeken. En te vinden.

Voor meer informatie over het programma, de arrangementen die Eelco en Karin bieden, het landgoed, prijzen en nog veel meer kijk je op http://dominiovaledomondego.com/Welkom.html

.

.

Je hebt nog 11 dagen om mee te doen met de Ongehoord! gedichtenwedstrijd. Voor 1 juni moet je gedicht verstuurd zijn.

De gedichtenwedstrijd 2013 heeft als thema ‘De wind’. Een thema waar je alle kanten mee op kan; met de wind in je haren, de windrichtingen, vluchtig als de wind, snel als de wind en ga zo maar door. Laat je inspiratie werken en schrijf een Nederlands gedicht van maximaal 30 regels (inclusief witregels) rond dit thema en stuur het op voor 1 juni 2013 (in je mail of als worddocument!) aan ongehoordgedichtenwedstrijd@gmail.com

Per persoon mag er 1 gedicht worden ingestuurd. De prijsuitreiking vindt plaats 27 oktober of op 3 november 2013 (volgende week is hier zekerheid over). De namen van de juryleden zijn bijna rond. In ieder geval zitten in de jury dichter Floor Cornelisse (Upperfloor) en oud directeur van de bibliotheek Rotterdam Gerard Reussink. De derde naam wordt spoedig bekend gemaakt.

Ook dit jaar zijn mooie prijzen te winnen. Wat te denken van het prachtige beeldje gemaakt door kunstenares Lillian Mensing, de publicatie van de winnende gedichten op de website van Ongehoord! (en op dit blog) en de mogelijkheid voor de prijswinnaars om voor te dragen op het podium van Ongehoord!

Twijfel je nog? Niet doen, stuur je gedicht in en wie weet sta je eind oktober/begin november op het toneel van het bibliotheektheater in Rotterdam.

.

Na een paar dagen van zware, serieuze gedichten op mijn blog waar alle reden voor was, is het met de zon van vandaag tijd voor wat lucht en luim. De bundel Gestampte mensjes is hiervoor een uitstekend middel. Met de ondertitel Vrolijke gedichten voor jong en oud weet je meteen waar je aan toe bent. Maar vergis je niet, dit zijn niet alleen maar onbekende dichters of louter dichters uit het light verse genre. Ook dichters als Jan Hanlo, K. Schippers, Jean Pierre Rawie, Rutger Kopland en Judith Herzberg zijn vertegenwoordigd.

Om de dag nog wat vrolijker te maken een paar gedichtjes van bekende en minder bekende dichters.

.

Spleen

.

Ik zit me voor het open raam

onnoemlijk te vervelen,

ik wou dat ik twee hondjes was

dan konden we samen spelen

(Godfried Bomans)

.

Schoonmaak

.

Heel voorzichtig

met haar ragebol

veegt de huisvrouw

in de oksel van het plafond

.

giechelend

lacht het gebouw zich in puin

(Karel Soudijn)

.

Voorgoed genezen

.

Ik besloot met de trein naar Tiel te gaan,

alwaar ene Jomanda genezingen verrichtte.

En ziet: op de heenweg zat ik nog,

maar, oh wonder, op de terugweg kon ik staan.

(Jan J. Pieterse)

.

Het was een blijde dag, toen men mij vroeg

of ik de sleutel van de hemelpoort soms droeg.

Maar wat begreep men van mijn stralende humeur?

Het was de sleutel van de achterdeur.

(Olaf J. de Landell)

.

Narigheid

.

Zit je in de narigheid

neem dan een kloek besluit;

trek je wandelschoenen aan,

trek ze dan weer uit.

(Chr. van Geel)

.

Capitaine Mobylette

.

Van zwart haar moet ‘k zo huilen.

Van blond krijg ik het benauwd…

ach! vind je het erg als jij vannacht

je bromfietshelm ophoudt?

(Levi Weemoedt)

.

Gestampte mensjes werd in 1998 uitgegeven door Novella te Amersfoort.

.

Insomnia

.
Denkend aan de dood kan ik niet slapen,
En niet slapend denk ik aan de dood,
En het leven vliedt gelijk het vlood,
En elk zijn is tot niet zijn geschapen.
.
Hoe onmachtig klinkt het schriel “te wapen”
Waar de levenswil ten strijdt mee noodt,
Naast der doodsklaroenen schrille stoot,
Die de grijsaards oproept in haar schoot,
.
Evenals een vrouw, die een zich gaf,
Baren moet, of ze al dan niet wil baren,
Want het kind is groeiende in haar schoot
.
Is elk wezen zwanger van de dood,
En het voorbestemde doel van ‘t paren
Is niet minder dan de wieg het graf.

.

.

Afgelopen maandag is een zeer dierbare oom van me overleden. Een geweldige man die van het leven hield maar de strijd tegen de voortwoekerende ziekte in zijn lichaam niet kon winnen. Reden voor mij om gedichten over de dood en rouw te herlezen. In Het laatste anker; 300 gedichten over dood en wat troost uit de hele wereld uit 2003 vond ik een prachtig gedicht van Emily Brontë over de dood en de verlossing van het lijden.

.

Geef dat ik slapen mag

.

Geef dat ik slapen mag en geen

bewustzijn mij meer plaagt,

dat sneeuw zich legt over mij heen

of regen langs mij vlaagt-

Het is de hemel niet, die het heet

verlangen in mij stilt,

het helse vuur, bij wat ik deed,

bij wat ik wil, wordt mild!

.

Dit heb ik eens gezegd, dit blijf

ik zeggen, altijd weer:

drie goden, in dit tenger lijf,

gaan dag en nacht tekeer-

Al is de hemel voor hen te klein,

ik draag hen in mij om,

en weet: zij zullen in mij zijn

tot ik voorgoed verstom!

.

Geef dat van hun verwoed tumult

ik eens zal zijn bevrijd,

dat ik door stilte word omhuld

en nooit meer, nooit meer lijd!

.

Foto: Marsel van Oosten

.

In de geest van bevrijdingsdag en de dodenherdenking las ik enkele gedichten over de tweede wereldoorlog. Een van die gedichten was een vertaling van een een gedicht van Paul Celan. Het gedicht Todesfuge (of in de vertaling Sirene) is één van de meest indringende gedichten die ik ooit las over de Holocaust en de verschrikkingen in de concentratiekampen.

Paul Celan (1920–1970, geboortenaam: Paul Antschel), is een Roemeense dichter van Joodse afkomst. Celan beheerste meerdere talen, en schreef zijn gedichten in het Duits. In 1942 werden zijn ouders vanuit hun Roemeense geboorteplaats Czernowitz gedeporteerd naar een concentratiekamp. Zijn vader stierf in dat kamp aan een ziekte, en zijn moeder werd doodgeschoten. De jonge Celan werd van 1942 tot 1943 in werkkampen in Roemenië ondergebracht, waar hij dwangarbeid voor de Duitsers moest verrichten. Celan zelf overleefde dit werkkamp en schreef in 1944/1945 het gedicht Todesfuge.

Celan wordt algemeen beschouwd als een der grootste dichters van de tweede helft van de twintigste eeuw. Hij schreef, beïnvloed door het symbolisme en het surrealisme, gedichten waarin hij op zijn eigen wijze zijn ervaringen met de Holocaust verwerkte.

.

Op http://www.academia.edu/1624904/Het_fuga-motief_in_Paul_Celans_Todesfuge_en_de_representatie_van_de_Holocaust staat naast een uitgebreide beschrijving van het gedicht ook een thematische analyse van Anne van der Horst, die ik kan aanbevelen te lezen. Wie het gedicht in de oorspronkelijke taal wil lezen kan terecht op http://www.celan-projekt.de/hausarbeit-todesfuge.html

.

Sirene

.

Zwarte melk van de vroegte we drinken haar ‘s avonds
we drinken haar ‘s middags en ‘s morgens we drinken haar ‘s nachts
we drinken en drinken
we graven een graf in de lucht daar ligt men niet krap
Er woont een man in dit huis
hij speelt met de slangen hij schrijft
hij schrijft als het schemert naar Duitsland je goudblonde haar Margarete
hij schrijft het en komt uit z’n huis en de sterren beginnen te flonkeren hij fluit z’n honden naar buiten
hij fluit z’n joden naar voren beveelt ze een graf in de aarde te graven
hij beveelt ons speel dat de dans kan beginnen

.

Zwarte melk van de vroegte we drinken je ‘s nachts
we drinken je ‘s morgens en ‘s middags we drinken je ‘s avonds
we drinken en drinken
Er woont een man in dit huis hij speelt met de slangen hij schrijft
hij schrijft als het schemert naar Duitsland je goudblonde haar Margarete
Je asgrauwe haar Sulamith we graven een graf in de lucht daar ligt men niet krap

.

Hij roept steek dieper de grond in jullie hier jullie daar zing en speel
hij rukt aan het staal van z’n riem hij zwaait het z’n ogen zijn blauw
steek dieper de spaden blijf spelen opdat men zal dansen

.

Zwarte melk van de vroegte we drinken je ‘s nachts
we drinken je ‘s middags en ‘s morgens we drinken je ‘s avonds
we drinken en drinken
er woont een man in dit huis je goudblonde haar Margarete
je asgrauwe haar Sulamith hij speelt met de slangen
Hij roept speel de dood eens wat zoeter de dood is een meester uit Duitsland
hij roept strijk de violen wat triester dan stijg je als rook naar de hemel
dan krijg je een graf in de wolken daar ligt men niet krap

.

Zwarte melk van de vroegte we drinken je ‘s nachts
we drinken je ‘s middags de dood is een meester uit Duitsland
we drinken je ‘s avonds en ‘s morgens we drinken en drinken
de dood is een meester uit Duitsland en blauw zijn z’n ogen
hij raakt je met kogels van lood hij staat onbewogen
er woont een man in dit huis je goudblonde haar Margarete
hij hitst z’n bloedhonden tegen ons op hij schenkt ons een graf in de lucht
hij speelt met de slangen en droomt dat de dood is een meester uit Duitsland

.

je goudblonde haar Margarete
je asgrauwe haar Sulamith

.

Vertaling Peter Nijmeijer

.

Het Poetry Archive is opgericht om een bijdrage te leveren aan de toegankelijkheid, de relevantie en het plezier in poëzie voor een breed publiek te vergroten. Het is ontstaan ​​als gevolg van een vergadering, in een opnamestudio, tussen Andrew Motion, kort nadat hij Dichter des Vaderlands werd in Groot Brittannië in 1999 (Poet Laureate), en de opname producent, Richard Carrington. Ze waren het al snel eens over hoe leuk en verhelderend het is om dichters  hun werk te horen voordragen en over hoe spijtig het was dat, zelfs in het recente verleden, veel belangrijke dichters  niet in geluid vastgelegd zijn.

Poëzie was een gesproken vorm van kunst voor het ooit werd opgeschreven. Het horen van een dichter terwijl deze zijn of haar werk voordraagt blijft uniek en verhelderend. Het helpt ons om het werk goed te begrijpen en er optimaal van te genieten. Wanneer een dichter sterft zonder het maken van een opname, is een waardevolle bron voor altijd verloren en na verloop van tijd wordt dat verlies meer en meer voelbaar.

Aldus de oprichters van deze website. In het Poetry Archive zijn geluidsopnames van vele hedendaagse Engelstalige dichters ontsloten. President van the Poetry Archive is Seamus Heaney waar ik op 28 april jongstleden nog over schreef.

De website is verdeeld in de categorieën: dichters, gedichten, voor leraren, voor studenten en voor kinderen. Er is zelfs een toolkit ontworpen voor bibliotheken om poëzie te promoten. Voor zover ik weet is er in Nederland geen audio archief van dichters en hun werk. Zou het niet mooi zijn als over 100 jaar we nog konden luisteren naar al die dichters die nu populair zijn maar dan misschien al lang vergeten?

Het adres van the Poetry Archive is: http://www.poetryarchive.org/poetryarchive/home.do Zeer de moeite waard om eens te bezoeken.

.

.

Als het gaat om vormen van gedichten zijn er veel, heel veel. Vaste vormen (denk aan sonnet, rondeel, limerick etc.) maar ook in uiterlijke vorm. Ik heb op dit blog al verschillende vormen behandeld en vandaag is het de beurt aan het spiegelgedicht.

Wat is een spiegelgedicht?

Met een spiegelgedicht baseer je je op een bestaand gedicht en je verandert het thema, of het eerste vers, of de gevoelswaarde. Daarna maak je een nieuw gedicht waarbij je je spiegelt aan het bestaande gedicht. Je neemt als het ware de structuur over, maar je past systematisch de woorden/verzen aan je nieuwe invalshoek aan.

Een mooi voorbeeld vond ik op http://forum.scholieren.com van Ataraxia.

.

Er is te veel ruimte in dit bed voor mij – alleen,
samen is het zo veel leuker.
Zonnestralen te tellen in je haren
en niets aan te trekken van het stof
dat overal al jaren ligt.
.
Laten we toen voor toen laten,
leven in de stroomversnelling van deze dagen,
dit geluk alsmaar optellen
dan houd ik van jou en jij van mij,
en onze schoenen van elkaar.

.

en haar spiegelgedicht

.

Er is teveel ruimte in dit bed voor jou – wat heet,
een verloren druppel in de thee
Consumptie, illucide introductie we-
ten van je pars pro toto
Zo onnodig, onvindbaar.
.
Laat me je bed vullen – alle gaten,
Het troebele water – rozenblaadjes
Je kussen opschudden vol liefde en laat me
Je omarmen, verwarmen tot
Een gloeiende druppel op mijn plaat

.

.

Andrei Gheorghe is met GitHub.com is een projectje begonnen om met twitterberichten het langste (rijmende) gedicht ter wereld te maken.

Hoe doen ze dit? De Twitter Search API v1.1 wordt gebruikt om elke twee minuten de laatste 100 Twitterberichten binnen te halen. Uit deze Twitterberichten neemt ze alleen de berichten die in correct Engels zijn geschreven en die uit een normaal aantal lettergrepen bestaat. De CMU Pronouncing Dictionary wordt vervolgens gebruikt om fonetische vertalingen te verkrijgen van de Tweets. Tweets die rijmen hebben dezelfde fonetische vertaling te beginnen met de laatste geaccentueerde foneem.

Alle gekozen Tweets worden opgeslagen in een backlog. Als er twee Tweets zijn die rijmen, wordt deze gebruikt, zo niet dan wordt deze bewaard (tot er een andere tweet is die wel rijmt). Inmiddels zijn er ook verbeteringen toegepast. Zo worden getallen omgezet in geschreven tekst, worden dezelfde rijmwoorden genegeerd en worden smileys genegeerd.

.

Het langste gedicht ter wereld is een initiatief van Andrei Gheorghe, software ontwikkelaar met veel ervaring in webapplicaties, kunstmatige intelligentie en cloud computing.

Bekijk het langste gedicht ter wereld op: http://www.longestpoemintheworld.com/

.